Homepage banner

EnergieNetwerk - Vlaams EnergieBedrijf

Hoe sluit u een balansneutraal energieprestatiecontract af?

U wil als eigenaar van een publiek gebouw investeren in energiebesparing maar zit in een strak budgettair (begrotings-) kader? Een oplossing om aan de strenge financiële vereisten tegemoet te komen is het afsluiten van een balansneutraal energieprestatiecontract (EPC). Hieronder vatten we samen wat dit is, wat de voorwaarden en de gevolgen hiervan zijn.


De nieuwe Eurostat-regels laten vanaf nu de behandeling van EPC’s toe buiten de openbare schuld. Deze belangrijke evolutie zal volgens ons de ontwikkeling van energie-efficiëntieprojecten in de publieke sector aanzienlijk versnellen.

Een oplossing drong zich op

Het Europese stabiliteit- en groeipact legt een reeks aan begrotingsnormen op aan alle lidstaten van de Europese Unie en Eurostat kijkt toe op de naleving er van. Door de omvang van onze overheidsschuld, wordt er steeds vaker naar alternatieve financieringsvormen voor publieke infrastructuurprojecten (zoals EPC´s) gekeken. Hierin wordt telkens de vraag gesteld op wiens balans de EPC-activa (energiebesparende maatregelen) zou moeten staan.

In augustus 2015 bracht Eurostat een eerste nota uit over balansneutrale EPC’s. De voorwaarden die hier aan verbonden waren, maakte het echter onmogelijk om dit in een EPC-context te realiseren. Zo moest de EPC-investering meer dan 50% bedragen van de totale waarde van het gebouw na renovatie en bleef de private partij (ESCO) eigenaar van de EPC-maatregelen. Daarom kon dit enkel voor kleine, losstaande installaties worden toegepast.

Dit gaf een tegenstrijdige situatie. De overheid heeft enerzijds een voorbeeldrol te vervullen om minsten 27% primaire energiebesparing te realiseren in de gebouwen (cfr. de Europese energie-efficiëntierichtlijn), maar anderzijds dwingt het budgettair keurslijf haar om niet te veel schulden hiervoor te maken. Een oplossing om deze investeringen daadwerkelijk buiten de publieke begroting te houden  drong zich steeds harder op.

Voorwaarden voor een balansneutrale EPC

In september 2017 bracht Eurostat een nieuwe nota uit, waar voor het eerst de deur werd opengezet voor een balansneutrale oplossing voor EPC-investeringen in overheidsgebouwen. Het duurde tot mei 2018 vooraleer deze nota in een uitvoerige gids werd toegelicht. Sommige elementen hebben meteen een doorslaggevend karakter. Enkele voorwaarden:

  • De contractduur dient minimaal 8 jaar te zijn.
  • Het totaal van de door de derde partij gegarandeerde besparing moet groter zijn dan de som van de operationele betalingen aan de derde partij. Deze vergoeding is zowel de vergoeding voor de investering, de energiebesparing en het onderhoud op de energiebesparende maatregelen.
  • De publieke gebouweigenaar (overheid) mag maximum een derde van de bonus voor zijn rekening krijgen. Met bonus wordt de vergoeding bedoeld wanneer er meer energie wordt bespaard dan gegarandeerd wordt door de derde partij. De overheid mag niet delen in andere kostenbesparingen, bv. wanneer het onderhoud goedkoper uitvalt.  
  • Wanneer de overheid zelf de maatregelen financiert, mag dit nooit meer dan 50% zijn van de totale EPC-investering. Subsidies die gebruikt worden voor het realiseren van de maatregelen dienen ook als eigen financiering geteld te worden, buiten wanneer het een Europese subsidie bedraagt.
  • Energieproductie (bv. zonnepanelen) mag onderdeel van het EPC zijn indien de productie kleiner is dan 50% van de gerealiseerde energiewinsten.
  • De derde partij is economisch gebruiker van de installaties en heeft het recht om volledig zelf het onderhoud te realiseren hoe hij dit wenst. Er dient enkel beschikbaarheid gegarandeerd te worden. 

VEB heeft meteen na de wijziging van deze Eurostat-nota haar EPC-contract aangepast zodat ook een balansneutrale EPC tot de opties behoort waar u, als gebouweigenaar, bij VEB voor terecht kan.

Echter, VEB wil publieke gebouweigenaars die een balans neutrale EPC overwegen ook alert maken op de gevolgen van deze keuze:

  • De balansneutrale EPC zal duurder uitvallen voor de publieke gebouweigenaan omdat eigen financiering vaak goedkoper is.
  • Het energiebesparingspotentieel zal in verhouding hoger moeten liggen om de kosten (investering, energiebesparingsgarantie en onderhoud) te kunnen dragen. Met andere woorden, we zullen steeds geval per geval onderzoeken of de balansneutrale EPC een haalbare kaart is voor uw patrimonium en werken graag samen een oplossing uit. 
  • Het onderhoudsluik dat losstaat van de energiebesparende maatregelen zal worden ondergebracht in een apart contract, maar kan nog steeds door de zelfde partij uitgevoerd worden.

Het afsluiten van een balansneutrale EPC is dus steeds een afwijking die deel uitmaakt van een facilitatietraject en niet op voorhand kan bepaald worden. De basis van de EPC-aanpak blijft de gegarandeerde energiebesparing. Tijdens de detailstudie zullen de opties worden onderzocht naar aankoopstrategie en type financiering, inclusief balansneutrale mogelijkheden.